سایت پژوهش هنر، نماد و اسطوره شناسی

ورود شما دوست فرهیخته و گرامی را صمیمانه به این وبلاگ خوشامد می گویم

معرفی اولین دانشگاه ایرانی در متون کهن مکاتبات رشیدی
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۳٠
 

چکیده:

در این مقاله کوشش شده است که متن کهنی که در کتاب مکاتبات رشیدی یعنی رسائلی که وزیر دانشمند خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی به پسران و عمال و دوستان و دیگران سوای ایشان نوشته و مولانا محمد ابرقوهی آنها را جمع نموده و محمد شفیع آن را تصحیح نموده است را به زبان امروزی در آورده چرا که تنها متن کهنی است که از زبان خود خواجه رشیدالدین در وصف زیبای بنای ربع رشیدی به پسر خود سعدالدین نوشته شده است.در ضمن به معرفی مختصر اولین مجتمع علمی، فرهنگی ودانشگاهی ایران در دوره مغول پرداخته شده است.

 


 
 
نمادشناسی شیر و خورشید
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۳٠
 

چکیده:

   در این مقاله سعی شده به یکی از نقشها ونمادهای کهن وغنی ایران زمین که امروزه  مورد بی مهری قرار گرفته بپردازد ،این مقاله به دو بخش کلی تقسیم می شود، بخش اول به بررسی نماد شیر ونماد خورشید ونقش شیر و خورشید قبل از اسلام و بخش دوم به نماد شناسی شیر و خورشید بعد از اسلام و کاربرد آن در هنرهای اسلامی  می پردازد.


 
 
ترجمه متن گیوه از دایره المعارف ایرانیکا
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ٦:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٩
 

گیوه:

یکی از پاپوش‌های سنتی ایران است که اساسا رویه آن از پنبه تنیده شده، می‌باشد . به لبه‌های بالایی آن که از یک تکه پارچه و کف آن که از چرم و یا پلاستیک فشرده است می‌دوزند. هیچ منبعی درباره سابقه‌ی صنایع دستی گیوه‌سازی در ایران در دسترس نیست.


 
 
مکتب نگارگری قزوین( 955ه.ق الی 1006 ه.ق)
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٠
 

چکیده:

در این تحقیق فرضیه های گوناگونی پیش روی محقق قرار داشت: مکتب نگارگری تبریز از تلفیق و ترکیب سه مکتب نگارگری شیراز( دوره تیموری و ترکمان)، مکتب ترکمان (تبریز) و مکتب هرات پدید آمد. در مکتب تبریز به تدریج نقاشی بر خطاطی پیشی گرفت و خطای آن اهمیت پیشین خود را در نسخه پردازی ها از دست داد و به جای آن نقاشی آب و اعتبار پیدا کرد. شاه اسماعیل به سبب مواریث به دست آمده از ترکمانان آق قویونلو و تیموریان و به سابقه حس هنری خویش- که شعر نیک می گفت- از همان ابتدای شکل گیری دولت صفوی به حمایت از هنرها پرداخت و سنت نگارگری و کتاب آرایی را تداوم بخشید. اعتبار فرهنگی و هنری برای صفویان همچون ادوار پیشین، اعتبار سیاسی در پی داشت و فرضیه های مختلف دیگر که سؤالات زیادی برای محقق پیش آورده بود.


 
 
مطلاکاری: تاریخچه‌ای از فن‌شناسی آبکاری فلز طلا روی نقره یا مس در قدیم.
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٠
 

مولف:W.A.Oddy

ترجمه: سید محسن حاج سید جوادی

کلید واژگان: طلا، مطلاکاری، طلاکاری روی فلزات، روشهای طلاکاری در قدیم

مقدمه:

 در قدیم طلاکاری به منظور آرایش و نمادی از ثروت، مورد استفاده قرار می‌گرفت. تهیه و فراهم نمودن این فلز به دلیل مشخصات فیزیکی و چکش‌پذیری ورقه طلا و هدایت آسان ورقه طلا و کاربرد طلا در سطح فلزات اصلی برای بهبود و اصلاح ظاهرشان و بالابردن ارزش ظاهریشان بود. و در اطراف شیء ورق نازک طلا با کمک چسب روی سطح به طرق مختلف، سبک‌های متمایز صورت می‌گرفته است. نهایتا طلاکاری پیشرفته بوده و تا 1500 سال انجام می‌شده، تا اینکه آبکاری با برق جایگزین آن شد، ظاهرا طلا اولین فلز کشف شده بوسیله انسان بود و این مطلب از منظر پیشرفت تکنولوژی و استفاده زیاد از آن ثابت شده است.

 


 
 
انسانشناسی و اسطوره
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٠
 
انسانشناسی به دانشی اطلاق میشود که به مطالعۀ انسان و شیوۀ زندگی او، چه انسان پیشتاریخی و چه انسان امروزی میپردازد. از آنجا که چنین حوزهای بسیار گسترده و پیچیده است، شاخه هایی از این دانش به طور متمرکز و تخصصی به جنبههای گوناگونی از شیوۀ زندگی و رفتار و باورهای انسان میپردازد. یکی از این شاخهها انسانشناسی دین است که از محبوبترین شاخههای انسانشناسی فرهنگی به شمار میآید. اصطلاح انسان شناسی دین اصطلاحی نسبتا نو در انسان شناسی و دین است. بهتر بگوییم این اصطلاح یکی از مفاهیمی بوده که ذیل انسان شناسی فرهنگی وجود داشته است، اما تا مدتها به آن دقت لازم نشد. این اصطلاح بر خلاف اصطلاح دورکهایمی «جامعه شناسی دین» که منظور شکل های اغازین زندگی دینی بود، نتوانست جایگاهی درخور به دست بیاورد.

 
 
فضا در نقاشی ایرانی
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:٤٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۱
 

مفهوم فضا:, محیط پیرامون آن را تعریف و از طریق روابط بین آنها فضا تبیین و قابل انتقال به مفاهیم بصری می باشد. در طراحی خطوط کناره نما در نقاشی روابط میان سطح ,در مجسمه سازی شکل فیزیکی حجم ,تداخل آن با یکدیگر و ارتباط بین فضای پر و تهی ,درون و برون و در مورد معماری عملکرو وحرکت انسان در میان آن فضا را تعریف می کند . در تجربه روزمره فضا ظرف محدود یا نامحدود احجام واشیاء است که از طریق آن فرهنگ ,سلیقه,جهان بینی ,شناخت,احساس , اندیشه و نهایتأ بیان (خواه به صورت دو بعدی یا به صورت سه بعدی ) طرح و تبیین می شود . از طریق تنظیم فضا در هنرهای تجسمی ترکیب بندی یا کمپوزسیون ایجاد می شود . ترکیب بندی مهم ترین گام در ایجاد فضا است که توسط آن آفریننده اثر با دریافت کننده پیام بصری ارتباط برقرار می کند . در هنرهای تجسمی انواع بیرون از شماری از ترکیب بندی ایجاد یا تنظیم شده است که هر کدام لازمه ی نیاز هنرمند برای انتقال اندیشه یا احساس بوده است.

بنا بر تعریف علمی از فضا ضروری است تا سه بعد در اختیار داشته باشیم تا فضا محسوس و قابل درک باشد .از نظر لغوی فضا به مفهوم مکان است و شامل مکانی می شود که اجرام مادی آن را اشغال نموده

 


 
 
نور در ویترین موزه ها
نویسنده : سید محسن حاج سید جوادی - ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۱
 

چکیده:

در این مقاله به تغییرات رنگی ایجاد شده در اشیا موزه ای ، که به وسیله استفاده نا به جا از نور ایجاد می شود می پردازیم .

نور از سه قسمت اصلی :1. نور مرئی   2. پرتوی UV    3. مادون قرمز IR

پرتو UV باعث اسیب های شیمیایی و سطحی و مادون قرمز اغلب باعث افزایش حرارت می شود.

بیشترین اسیب نور برای مواد زیستی می باشد و مواد معدنی اسیب کمتری می بینند.

روشهای اندازه گیری رنگ عبارتند از: سیستم سنجش رنگ CIE ، جدول رنگ پذیری CHROMATICITY و اطلس رنگ Munsell .

پرتوهای UV به وسیله UVمتر اندازه گیری و با استفاده از دستگاه Crawford کنترل می شود.

پشم ابی استاندارد میزان ثابت ماندن وضعیت فلز در معرض نور را تعیین می کند .

کلمات کلیدی : نور، رنگ،  Hue، Chroma، Value، درخشندگی، بازتاب،پرتوهای مرئی، UV، IR، لامپ تنگستن و فلورسنت، Crawford، پشم ابی استاندارد، اطلس رنگ Munsell، Chromaticity، CIE، طیف.